Alexander Stubb nowym prezydentem FInlandii

Alexander Stubb nowym prezydentem FInlandii

Alexander Stubb, były premier i kandydat obecnej partii rządowej, liberalno-konserwatywnej Koalicji Narodowej, wygrał drugą turę wyborów prezydenckich w Finlandii. Zdobył 51,6 proc. głosów – wynika ze wstępnych danych ogłoszonych przez resort sprawiedliwości po przeliczeniu 99,9 proc. głosów.

55-letni Stubb wygrał wybory zgodnie z oczekiwaniami. O jego nieznacznej przewadze nad Pekką Haavisto, politykiem Zielonych i byłym ministrem spraw zagranicznych, mówiły wszystkie przedwyborcze sondaże.

O wygranej zdecydowały głosy ok. 100 tys. wyborców. Na Stubba głosowało 1,55 mln, zaś na Haavisto 1,45 mln Finów.

„Nowa epoka się zaczyna” – powiedział Stubb, komentując wyniki. Przez kolejne 6 lat Finlandia pozostanie „najlepszym krajem na świecie” – oświadczył.

Zwrócił uwagę na kwestię bezpieczeństwa Finlandii w obliczu napaści Rosji na Ukrainę. W trakcie kampanii mówiłem dużo o wojnie, ale zadaniem prezydenta jest „zachowanie pokoju” – podkreślił w studiu wyborczym telewizji Yle.

W ostatniej dekadzie Stubb był jednym z niewielu fińskich polityków, który opowiadał się za wejściem kraju do NATO, jednak gdy zasiadał w radzie ministrów w latach 2008-2015, w tym jako szef MSZ oraz premier, jedynie 20-25 proc. Finów popierało członkostwo w Sojuszu.

„Gratuluję, Aleksandrze, zostałeś 13. prezydentem fińskiej republiki” – zwrócił się bezpośrednio do zwycięzcy Haavisto, który był szefem fińskiej dyplomacji w gabinecie Sanny Marin, odgrywając dużą rolę w akcesji kraju do NATO. 65-letni Haavisto trzeci raz startował w wyborach prezydenckich.

(Stubb) jest mocny w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa, a to ważne w przypadku urzędu prezydenta – mówił szef fińskiego rządu Petteri Orpo.

„Jego kontakty są cenniejsze niż złoto” – skomentowała zaś szefowa MSZ Elina Valtonen.

Teraz zarówno nowy prezydent, premier, minister spraw zagranicznych oraz minister obrony narodowej są związani z tą samą partią, tj. liberalno-konserwatywną Koalicją Narodową (KOK) – zwrócili uwagę eksperci telewizji Yle.

Komentatorzy zwrócili również uwagę, że przy okazji tych wyborów nie dostrzeżono żadnych sygnałów wskazujących na ingerencję Rosji, ale „na pewno (Rosjanie) będą chcieli przetestować nowego prezydenta”. „Stanowcze stanowisko obu kandydatów wobec Rosji zostało na wschodzie wykorzystane w celach propagandowych” – komentowała szefowa ośrodka ds. przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym w Helsinkach (HybridCoE), Teija Tiilikainen.

„Finlandia ma trzy zamki bezpieczeństwa. Oprócz NATO jest to przede wszystkim własna obrona, a następnie umowa o współpracy obronnej z USA (DCA) – mówił Stubb, komentując ostatnie oświadczenia Donalda Trumpa o NATO i rezygnacji z ochrony militarnej dla tych państw, które zalegają z płatnościami na obronność.

„Widzę Finlandię w rdzeniu NATO, a jako państwo przyczyniamy się do zapewniania bezpieczeństwa Sojuszu” – oświadczył Stubb podczas wystąpienia dla zagranicznych dziennikarzy przybyłych do Helsinek.

Frekwencja w II turze wyniosła nieco ponad 70 proc. (w I turze była większa: 75 proc.).

Finlandia jest chyba jedynym krajem na świecie – komentowano w Yle – gdzie w głównym dniu wyborów uczestniczy mniejsza część obywateli. W kraju tym głosowanie w wyborach powszechnych nie odbywa się tylko jednego dnia. W II turze blisko 46 proc. wyborców skorzystało z możliwości oddania głosu wcześniej, w ramach przedterminowego głosowania. Przez tydzień zagłosować można było w punktach zlokalizowanych m.in. w bibliotekach, placówkach kulturalnych czy galeriach handlowych.

Stubb oficjalnie obejmie urząd prezydenta z początkiem marca. Zastąpi Sauliego Niinisto (także wywodzącego się z KOK), którego druga kadencja dobiega końca.


Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Alexander-Stubb-nowym-prezydentem-FInlandii-Zdecydowaly-glosy-ok-100-tys-wyborcow-8693517.html

Finlandia zimą

Finlandia zimą

Dobrym punktem do rozpoczęcia przygody z Północą jest Hetta, ministolica regionu Enontekiö, oraz położone na północy Kilpisjärvi i Luosto, słynące z jedynej w Europie odkrywkowej kopalni ametystów Lampivaara. Latem wokół rozciągają się podmokłe równiny, teraz ścięte mrozem i pokryte kilkumetrowym śniegiem.

Finowie i Lapończycy wynaleźli więcej sposobów poruszania się po nim niż ktokolwiek inny: poza jazdą na zwykłych biegówkach czy znanymi u nas na Pomorzu przejażdżkami na nartach w ślad za koniem, można wskoczyć na skuter śnieżny, do sań ciągniętych przez stado psów husky albo popędzić w ślad za reniferem. Skuter śnieżny może kojarzyć się z Bondem. Komuś, kto prowadził wcześniej samochód czy motor, wystarczy jednak godzina treningu, żeby ruszyć jednym z wielu szlaków. Korzystajcie z Nordic Safaris z siedzibą w Kilpisjärvi. Szkolą, organizują przejażdżki po tunturi (słyszycie w tym słowie „tundrę”?) i na najwyższy szczyt kraju, czyli Halti (1324 m), a nawet norweskim korytarzem w dół fiordu, na brzeg Morza Norweskiego! Jeśli jest pełnia, warto spróbować przejażdżki pod jasnym księżycem.

Znacznie więcej czasu zajmuje nauka powożenia psim zaprzęgiem i dlatego zwykle towarzyszy nam instruktor, ale kto chce, może spróbować sam – trzeba się tylko nauczyć kilku podstawowych komend, co może być nie mniejszym wyzwaniem niż utrzymanie w dłoniach wodzy.

Język spoza rodziny indoeuropejskiej jest podobnie trudny do opanowania (jak węgierski, baskijski czy gruziński) i większość turystów po tygodniu z trudem potrafi wykrztusić kiitos, czyli „dziękuję”. Ale pokusa jest duża: błękitnookie, strzygące uszami husky czekają tylko, by się wybiegać! Z początku warto biec razem z nimi, a gdy nabiorą tempa, wskoczyć do sań. Na wszelki wypadek „ruszaj” to menääkö! Nauczą was tego w Hetta Huskies, gdzie znajduje się szkółka dla kierujących zaprzęgiem i organizowane są jedno- i kilkudniowe rajdy, ale większość i tak pewnie spędzi pierwszy dzień, głaszcząc i tuląc puszyste kulki szczeniąt. Instruktorzy już do tego przywykli. 

Skoro Laponia, to nie obejdzie się bez reniferów. W całej prowincji działa kilkaset farm stworzonych specjalnie z myślą o przybyszach. Najłatwiej trafić do nich za pośrednictwem firmy turystycznej Levi. Na farmach niedaleko Kittilä gospodarze wciąż noszą lapońskie stroje z czerwonego i granatowego sukna, przypominające krojem szlacheckie kontusze z wyłogami. Do renów trzeba mieć podejście – powożący Lapończyk na przemian nuci, podśpiewuje i cmoka. Do tego szelest płóz i niepowtarzalny dźwięk, jaki wydają uderzające w śnieg kopyta – jakby ktoś mocno bębnił pięściami w wielką poduszkę.

Kusztyczek żywicy, czyli przysmaki Finlandii 

Po śnieżnych zabawach rośnie apetyt. Skoro dotarliście już do Kittilä, polecam największą tutejszą restaurację Saamen Kammi. Zaczyna się od pieśni joik i żurawinowego musu, a potem… oczywiście tradycyjne dania Lapończyków. Zanim entuzjaści nouvelle cuisine (i osoby dbające o wagę) zaczną narzekać, niech pomyślą o przeszłości: położona na peryferiach najpierw Szwecji, a potem Rosji (od czasu wojen napoleońskich) Finlandia zakosztowała pierwszych warzyw w połowie XIX w. – były to ziemniaki. Dziś dla wegetarian znajdą się – również w Saamen Kammi – brokuły i jarmuż, a dla zwolenników lekkiej kuchni – zupa ze świeżych łososi złowionych w pobliskim potoku.

Ale kto ciekaw kuchni lapońskiej, powinien zamówić ukko hutun ketto, czyli gulasz z reniferzyny. Ta „zupa starego człowieka” przypomina węgierski bogracz. Oczywiście w wersji nordyckiej: nie uświadczycie pomidorów ani papryki, a kilka plasterków marchwi znajdzie się tam raczej z łaski kucharza niż z wierności tradycji. Ale jest to ciepłe, w miarę ostre, sycące danie. Wasz wewnętrzny myśliwy mlaśnie z zadowolenia.

Mądrość ludowa głosi, że zawiesiste potrawy łatwiej strawić, podlawszy je mocnym trunkiem. Finowie wynaleźli wiele napitków pomagających przetrwać mroźną zimęNalewka na malinie moroszce jest bursztynowa w odcieniu i bardzo delikatna w smaku. Mało kto za to przełknie ze spokojem terva snapsi, czyli mocny trunek pędzony m.in. na żywicy jodeł, ale jeśli się na to zdobędzie, to uzna próbowane dotychczas giny za lemoniadę. Oczywiście można też pozostać przy jasnych piwnych lagerach, niewiele różniących się od duńskiego tuborga, lub na świetnie gaszącym pragnienie kompocie żurawinowym. Przynajmniej można potem odwiedzić saunę.

Sauna fińska – kto dłużej wytrzyma

Saunę odwiedzić warto, nie tylko ze względu na konieczność rozluźnienia mięśni sforsowanych ściskaniem kierownicy skutera lub po gonitwie za psim zaprzęgiem. Fińska sauna to doświadczenie niepowtarzalne, wynikające z samej natury tych ziem, nie z mody na spa. O tytuł twórców i mistrzów sauny Finowie od stuleci zmuszeni są rywalizować z Norwegami, Szwedami i Rosjanami, ale wygrywają w cuglach, bo słowo „sauna” pochodzi właśnie z fińskiego.

Kamienne fundamenty saun należą do najważniejszych zabytków archeologicznych w kraju, gdzie do czasów II wojny światowej niemal wszystko budowano z drewna. To w Finlandii, w miasteczku Heinola, do niedawna organizowano światowe mistrzostwa sauniarstwa. Coś, co miało być niewinną zabawą w „kto wytrzyma dłużej”, przerosło organizatorów, gdy w grę zaczęły wchodzić duże pieniądze i reklamy.

Kres mistrzostwom ostatecznie położył Rosjanin, który, marząc o laurach, nafaszerował się – oczywiście wbrew regulaminowi zawodów – stosem środków przeciwbólowych, co było szczytem głupoty. Ale naprawdę warto najpierw rozkoszować się rozleniwiającym ciepłem, po kolejnym kłębie pary wytrzymać jeszcze przez pięć, może dziesięć sekund, a potem wybiec przez drzwi prosto na śnieg lub – jeszcze lepiej – dać nura do przerębla. Jest więcej niż pewne, że o czymś takim jak katar zapomnicie przynajmniej do kolejnej zimy w Polsce.

Po saunie zwykle zasypia się w mig, ale jeśli komuś starczy ciekawości i kondycji, to warto, by wziął udział w koncercie pieśni joik. To nie cepeliada ani przebieranki folklorystyczne – macie okazję przez chwilę zasmakować kultury ludów, dla których wszyscy – Rosjanie, Germanie, Słowianie – jesteśmy przybyszami. Oni, rozciągnięci na wielkim szlaku, który wyznacza granica wiecznego zlodowacenia, mają swój śpiew, czarnych bogów i jurty od Jakucji po przedmieścia Helsinek. Polecam też sprawdzić trasę koncertującej w całym kraju lapońskiej grupy Somby. To prawdziwie mocne uderzenie z północy.

Z wizytą u Świętego Mikołaja

Po takim dniu i takim wieczorze warto zwolnić tempo. W ametystowej kopalni niedaleko Luosto można przejść się po kwarcowych rumowiskach sprzed 200 mln lat z młotkiem geologicznym i – kto wie – nawet znaleźć jakąś mlecznofiołkową geodę? W Sodankylä polecam zwiedzić najstarszy kościół modrzewiowy; ołtarz i ławki, w których słuchano długich luterańskich kazań, przetrwały, niestoczone przez korniki, trzy i pół wieku!

Ale jeśli towarzyszą Wam dzieci, to – skoro już wygłaskały husky, prychnęły z niechęcią na widok gulaszu z renifera i piszcząc, zrejterowały z sauny – należy im się coś z największych marzeń dzieciństwa i trochę kiczowatej współczesnej popkultury młodzieżowej, czyli wizyta u Świętego Mikołaja w Rovaniemi.

Finlandii udało się wygrać i tę konkurencję: chociaż wiosek Świętego Mikołaja jest na świecie kilka, od Kanady po Rosję (sam zaś historyczny święty, jak wiadomo, urodził się w Myrze w dzisiejszej Anatolii, a jego szczątki spoczęły w Bari), to do Mikołaja, czyli Joulupukki, w Rovaniemi trafia najwięcej gości, listów, a pewnie i próśb o wymarzone prezenty.

Chociaż wiosek Świętego Mikołaja jest na świecie kilka, do Rovaniemi trafia najwięcej gości, listów, a pewnie i próśb o wymarzone prezenty. 

Wszystko zaczęło się w roku 1950 w małej drewnianej willi zbudowanej na potrzeby odwiedzin wdowy po prezydencie USA, Eleanor Roosevelt – dziś w tym samym miejscu wyrosło kilkaset sklepów, teatrzyków, restauracji i galerii, a wszystko tonie w feerii świateł. „I gwiazdki dzwonią i gwiazdki lśnią / nad miastem i nad wsią…”. Najmłodsi uwierzą bez reszty, że trafili do środka baśni i z otwartymi ustami będą patrzeć na reniferowe zaprzęgi i grupy elfów. Starsi oczywiście pomyślą, że padli ofiarą mistyfikacji, ale docenią urodę rozgrywanego przed ich oczami spektaklu à la Disneyland. Dorośli zawsze mogą poprosić Mikołaja o jedno: żeby dane im było odwiedzić Finlandię raz jeszcze.


Źródło: https://www.werandaweekend.pl/w-podrozy/zima-na-polnocy-finlandia

Mikołaj z Rovaniemi w Laponii ponownie odwiedzi Białystok

Konkurs dla dzieci pt. „Zadaj pytanie Mikołajowi”
Czy wiecie, że już w niedzielę, 3 grudnia, Białystok po raz kolejny odwiedzi Mikołaj z Laponii. Wszystkich, którzy chcą spotkać gościa z fińskiego Rovaniemi Konsul Honorowy Republiki Finlandii w Białymstoku, Andrzej Parafiniuk,  zaprasza na Rynek Kościuszki od godziny 15:30. Około godziny 16:30 włączone zostaną lampki na miejskiej choince.

Co warto zwiedzić w Finlandii?

Co warto zwiedzić w Finlandii

Suomenlinna

Do głównych atrakcji Finlandii zaliczyć można Suomenlinnę – twierdzę położoną na kilku wyspach w Helsinkach. Ma ona duże znaczenie kulturowe i jest znana każdemu mieszkańcowi Finlandii. W 1991 roku Suomenlinna została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Oprócz twierdzy na wyspach znajdują się również, szkoła Marynarki Wojennej liczne restauracje oraz kawiarnie dla turystów. Dotarcie do niej to żaden problem gdyż kursuje tam prom, który zabierze nas z rynku głównego Helsinek.

Helsinki

Helsinki to stolica Finlandii w której, znajduje się wiele zabytków z XIX wieku, ale można znaleźć tutaj i starsze, chociażby w dzielnicy Kruununhaka, gdzie stoją domy pochodzące z XVI-XVII wieku. Główną atrakcję stanowi tu; Plac Senacki „Senaatintori”, Uniwersytet Yliopisto, parlament z końca XIX wieku (siedziba rządu Finlandii), Pałac Prezydencki z końca XIX w., Most Pitkasilta z 1878 roku oraz największy i najstarszy park Kaivopuisto.

Turku

Częstym celem podróżujących po Finlandii turystów jest również miasto Turku. Leży ono w południowo-zachodniej części Finlandii i jest jej dawną stolicą. Turku jest także ważnym portem morskim, w którym znajduje się najstarszy uniwersytet założony w 1640 roku. Znajduje się tutaj najstarszy Zamek Finlandii Turunlinna, z 1150 roku będący, byłą siedzibą gubernatorów i książąt. Warto również zobaczyć tu katedrę z 1250, bazylikę z 1285, klasztorr z 1443 oraz pozostałości średniowiecznego miasta.

„Białe Noce” Finlandii

Do jedynych i niepowtarzalnych atrakcji Finlandii należy tak zwana „Zorza Polarna”. Zjawisko to występuje w zależności od aktywności magnetycznej słońca zaś w Laponii można je obserwować przez całą zimę. Efekt tak zwanych „białych nocy” pozostawia niepowtarzalne wrażenie z pobytu w tym pięknym kraju.

Naantali

Jedno z najsłynniejszych miast portowych Finlandii, usytuowane po obu stronach kanału Naantalinsalmi. Znajduje się zaledwie 17 km od Turku, dlatego jest miejscem częstych wycieczek jednodniowych. Słynie z niezwykle zabawnego święta, obchodzonego już ponad 100 lat, Dnia Śpiocha (27 VII), podczas którego mieszkańcy wybierają Śpiocha Roku, którego wczesnym rankiem wyciąga się z łóżka i wrzuca do morza. Potem następuje zabawa z muzyką i tańcami. Trudno nie lubić Naantali, pomimo dużego tłoku latem (głównie z powodu fińskich rodzin przyjeżdżających do parków tematycznych). Główną atrakcją dla wszystkich rodzin jest Świat Muminków, z postaciami z książek Tove Jansson. W Dolinie znajduje się domek Muminków, fort piratów, dom Mamy Muminka, Szepczący Las, gdzie można spotkać żywe postacie z bajek, ale także strzeżona plaża, czy mini-pole golfowe.

Wyspy Alandzkie

Najbardziej szwedzka część Finlandii ( językiem szwedzkim posługuje się ponad 90% ogólnej liczby ludności), którą tworzy 6,5 tys. małych wysepek. Łączna liczba ludności wynosi ponad 27 000 osób, z czego aż 92% zamieszkuje główną wyspę Fasta Åland. Posiadają własny parlament i flagę. Swoją popularność zawdzięczają łagodnemu klimatowi oraz zabytkom, będącym pozostałością przeszłości historycznej archipelagu.

Tampere

Jednym z z najsłynniejszych miast współczesnej Finlandii jest Tampere. Miasto to rozsławione zostało tym iż znajduje się tu siedziba główna firmy Nokia oraz średniowieczny kościół z 1440 roku jak i ratusz miejski pochodzący z 1890 roku. Miasto powstałe w 1779 roku pomiędzy jeziorami Nasi i Pyha, nad wodospadem Tammerkosken. Znajduje się tu Muzeum Lenina, chyba jedyny obiekt tego rodzaju poza terenem byłego Związku Radzieckiego. Kilka sal wypełnionych jest pamiątkami z czasów pobytu Lenina w mieście. W budynku znajduje się także sklepik, gdzie można kupić, np. koszulki z podobizną wodza.

Lahti

Stolica sportów zimowych Finlandii, miejsce częstych międzynarodowych zawodów narciarskich, prawa miejskie uzyskało w 1905 roku. Nad miastem wznoszą się trzy olbrzymie skocznie narciarskie, mieści się tu również stadion narciarski i łyżwiarski, 150 km oznakowanych tras zjazdowych, rozbudowana sieć ścieżek rowerowych. Do większych atrakcji należą także wycieczki po jeziorach Paijanne i Vesi.

Savonlinna

Jakąkolwiek by obrać trasę przez Pojezierze Fińskie, nie wolno pominąć Savonlinny, położonej na dwóch wyspach pomiędzy Haapavesi i Pihlajavesi. Nad miastem majaczy posępna sylweta średniowiecznego zamczyska, najpiękniejszego w całej Finlandii, a dookoła ciągną się cudowne wodne krajobrazy.

Oulu

Największe i najważniejsze miasto Północnej Finlandii, założone w 1605 roku. Jest jedynym miejscem na świecie, gdzie uniwersytet stoi na bagnach, teatr na morzu, statek na rynku, a do tego w fabryce mieści się muzeum nauki. Fantastycznych wrażeń każdemu turyście dostarcza morskie nabrzeże, mnogość ulicznych barów, sieć ścieżek rowerowych, zimą natomiast stoki narciarskie oraz liczne trasy biegowe.

Laponia

Kraina karłowatych lasów i setek jezior. Rozwój turystyki rozpoczął się tu po zakończeniu II wojny światowej. Lapończycy zajmują się wypasem reniferów, których ilość przekracza liczbę mieszkańców, sprzedażą słynnych fińskich noży oraz pamiątek z rogu, skóry i kości tych zwierząt. Obecnie w Laponii istnieje wiele ośrodków sportowych i turystycznych.

Rovaniemi

Rovaniemi to administracyjna stolica Laponii, a dla turystów – brama prowadząca do tej krainy. Są i tacy, którzy przyjeżdżają tu z Helsinek na chwilę, tylko po to, by zaliczyć Laponię i móc się pochwalić, że byli za kołem podbiegunowym. Choć wygląda to na snobizm, latem rzeczywiście warto znaleźć się tak daleko na północy dla słynnych białych nocy. Z kolei zimą Rovaniemi stanowi wygodną bazę, skąd można podejmować różne, skądinąd drogie wyprawy – saniami zaprzężonymi w psy lub renifery, na nartach lub na skuterach śnieżnych. W Rovaniemi znajduje się Napapiiri, linia, która znajduje się na kole podbiegunowym i wyznacza granicę zasięgu zorzy polarnej. Na północ od niej słońce przez pewien okres na początku lata nie zachodzi w nocy za horyzont, w zimie na odwrót – nie wschodzi. Okres występowania zjawiska zorzy polarnej, to tzw. białe noce, które trwają w okresie zimowym i są niezwykle atrakcyjne.

Wioska Świętego Mikołaja (Rovaniemi)

Niezwykle widowiskowe miejsce, siedziba Świętego Mikołaja, do której dzieci z całego świata, przez cały rok, przesyłają miliony listów. Jest to możliwe dzięki działającej w Wiosce poczcie (Santa Claus Main Post Office, FIN-96930 Arctic Circle), z której można również przesłać kartkę do domu z oficjalnym znaczkiem Świętego Mikołaja. Każdy może zrobić sobie zdjęcie z Mikołajem, kupić pamiątkę w jednym z licznych sklepików, wypić i zjeść w tutejszych kawiarniach, czy zasięgnąć informacji o parkach narodowych i terenach pieszych wędrówek w centrum informacji Etiainen.

Pilotażowy program „zgromadzenia obywatelskiego” w fińskim parlamencie

Pilotażowy program „zgromadzenia obywatelskiego” w fińskim parlamencie

W fińskim parlamencie rozpoczął się pilotażowy program „zgromadzenia obywatelskiego”, w którym mieszkańcy z całego kraju, wybrani w drodze losowania, będą mogli uczestniczyć w procesie decyzyjnym przy rozpatrywaniu niektórych inicjatyw społecznych.

Zaproszenie do udziału w zgromadzeniu – jak poinformowała we wtorek kancelaria Eduskunty, fińskiego parlamentu – zostało wysłane do 30 tys. osób, spośród których do obrad wyłonionych zostanie – na ochotnika – 600 pełnoletnich osób „z różnych stron kraju, reprezentujących możliwie szeroko różne poglądy”.

Tej jesieni będą zajmować się projektami dotyczącymi polityki paliwowej i przeciwdziałania negatywnym skutkom społecznym związanym z zażywaniem środków odurzających. Kwestie te są przedmiotem złożonych inicjatyw społecznych – podkreślono w komunikacie.

Projekt, koordynowany przez uczelnie wyższe, jest nowym sposobem mającym wspomóc rozwój fińskiej demokracji poprzez włączenie zwykłych mieszkańców w proces decyzyjny (demokracja deliberatywna). W prace zaangażowane są akademie w Turku oraz Tampere jak również amerykański Uniwersytet Stanforda.

Członkowie parlamentu obywatelskiego mają zbierać się na dwa dni w celu „wysłuchania opinii ekspertów i prowadzenia dyskusji w małych grupach”. Wyniki ich prac będą przekazywane odpowiednim komisjom parlamentarnym.


Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/30-tys-Finow-bedzie-bralo-udzial-w-parlamencie-obywatelskim-by-zajac-sie-polityka-paliwowa-i-narkotykowa-8606067.html

Poradnik kierowcy w Finlandii

Poradnik kierowcy w Finlandii
  1. Przy krótkich, turystycznych pobytach w Finlandii międzynarodowe prawo jazdy NIE jest wymagane.
  2. Należy mieć ze sobą wszystkie dokumenty wozu, przede wszystkim ważne ubezpieczenie.
  3. Od 1 grudnia do 1 marca kierowcy mają obowiązek jazdy na oponach zimowych.
    WAŻNE!: Finowie zmieniają opony razem z całym kołem – cena wymiany „po polsku” jest wyższa.
  4. Jazda z włączonymi światłami mijania obowiązuje przez cały rok.
  5. Obowiązuje bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów pod wpływem narkotyków i alkoholu. Dozwolona ilość alkoholu we krwi to 0,5 promila.
  6. Serwisy samochodowe czynne są zazwyczaj w godzinach 7.00-21.00. W całym kraju stacje benzynowe w większości otwarte są całą dobę. Większość stacji jest automatyczna, samoobsługowa; czasem nie ma możliwości płatności gotówką.
  7. Duże zagrożenie stanowią żyjące w fińskich lasach łosie a na północy także renifery. Przy drogach rozmieszczone są znaki informujące o tym zagrożeniu.
  8. Wszelkie wykroczenia w Finlandii karane są bardzo surowo. Mandaty naliczane są w zależności do zarobków karanego, w stosunku do cudzoziemców stosowane są oddzielne przepisy w tej kwestii.
  9. Wszyscy pasażerowie muszą mieć zapięte pasy.
  10. Pojazdy mechaniczne na obcych rejestracjach wwożone do Finlandii do celów osobistych, turystycznych lub związanych z wykonywaniem zawodu można użytkować bez konieczności przerejestrowania i odrębnej zgody Urzędu Ceł przez 6 miesięcy od daty wprowadzenia pojazdu do Finlandii (Temporary Use of Vehicle in Finland). Warto zachować bilet na prom, w którym wpisany został pojazd.
  11. W razie przedłużenia pobytu należy wystąpić do Urzędu Ceł właściwego dla miejsca tymczasowego zamieszkania w Finlandii o wydanie zezwolenia na dalsze użytkowanie pojazdu przez 12 miesięcy. W tym celu należy, przed upływem ww. 6 miesięcy, wypełnić i złożyć stosowny formularz.
  12. Maksymalny okres dopuszczenia użytkowania w Finlandii pojazdu na obcych rejestracjach wynosi tym samym 18 miesięcy. Po tym czasie pojazd należy zarejestrować w Finlandii. Wymaga to przedstawienia zaświadczeń, z których wynika, że przed pierwszym wjazdem pojazdu do Finlandii był on przez jeden rok zarejestrowany za granicą, z czego wnioskodawca był przez minimum 6 miesięcy jego właścicielem.
  13. Więcej informacji na stronach Urzędu Ceł (www.tulli.fi)

Źródło:  https://www.spcc.pl/niezbednik/polskie/finlandia

Język fiński – co chciałbyś o nim wiedzieć?

Język fiński - co chciałbyś o nim wiedzieć

Język fiński należy do podgrupy języków bałtycko-fińskich, jest to jeden z dwóch języków obowiązujących w Finlandii. Posługuje się nim ponad pięć milionów ludzi. Jest jednym z dwóch oficjalnych języków Republiki Finlandii, obok szwedzkiego, którego używa 5,49 proc. mieszkańców. Jest jednym z 23 oficjalnych języków Unii Europejskiej. Ponadto został formalnie uznanym językiem mniejszości narodowej w Szwecji oraz w Republice Karelii w Rosji.

Zgodnie z nordycką konwencją językową osoby mówiące językiem fińskim jako ojczystym mają na terenie krajów Unii Nordyckiej prawo do używania własnego języka i bezpłatnej pomocy w tłumaczeniach w sprawach urzędowych. Język fiński posiada zróżnicowany alfabet, a jego wyrazy i ich tworzenie znacznie różnią się od języka polskiego. Akcent fiński ma charakter inicjalny, czyli pada zawsze na pierwszą sylabę słowa, co nadaje językowi bardzo ładnej barwy.

Według szacunków ambasady Finlandii w Polsce na stałe mieszka około 200 obywateli fińskich. Język fiński jest w naszym kraju używany głównie przez Finów mieszkających w Polsce, małżeństwa fińsko-polskie oraz osoby studiujące kierunki lingwistyczne. Trzy polskie uczelnie prowadzą nauczanie języka na poziomie akademickim i na podbudowie wiedzy ogólnolingwistycznej. Czynnych jest ponad dwudziestu tłumaczy przysięgłych. Lokalnie działania promujące język fiński prowadzą Towarzystwa Polsko-Fińskie. W mediach obszerniejsze informacje o języku pojawiają się głównie z okazji święta niepodległości Finlandii (6 grudnia – Itsenäisyyspäivä).

Przykładowe słowa i zwroty z języka fińskiego, które na pewno się przydadzą:

  • kyllä – tak
  • joo – tak (potocznie, odpowiednik polskiego no; także jaa lub juu)
  • ei – nie (uwaga! en – ja nie, et – ty nie)
  • minäsinähän – ja, ty, on/ona
  • metehe – my, wy, oni/one
  • minä olen – ja jestem
  • sinä olet – ty jesteś
  • Hyvää päivää – dzień dobry
  • Hyvää yötä – dobranoc
  • Näkemiin – do widzenia
  • Minä olen Puolasta / Minä olen puolalainen. – Jestem z Polski / jestem Polakiem
  • Mitä kuuluu? – Co słychać? (do osób znajomych)
  • en ymmärrä – nie rozumiem
  • ymmärrän – rozumiem
  • anteeksi – przepraszam, wybacz
  • kiitos – dziękuję
  • yksikaksikolme – jeden, dwa, trzy
  • neljäviisikuusi – cztery, pięć, sześć
  • seitsemänkahdeksan – siedem, osiem
  • yhdeksänkymmenen – dziewięć, dziesięć

Finlandia jest pięknym krajem, dlatego warto poznać jego kulturę, język oraz historię, aby wzbogacić swoją wiedzę i umiejętności. Warto również poznać ten kraj, zwiedzając go, nawiązując kontakty z ludźmi tam mieszkającymi i poznając ich codzienne życie. Finlandia jest stosunkowo młodym państwem, ponieważ powstała w 1917 roku. Posiada wiele pięknych jezior, które warto zobaczyć. Panuje tam klimat umiarkowany chłodny przejściowy oraz okołobiegunowy subpolarny, przez to bywa tam stosunkowo zimno, a upalne dni występują raz na kilka lat.


Źródło: https://onetontour.pl/finlandia/jezyk-finski-w-pigulce,399.html

W Finlandii uruchomiono największy reaktor atomowy w Europie

W Finlandii uruchomiono największy reaktor atomowy w Europie

W niedzielę, 16 kwietnia 2023 roku,  nad ranem, po wielu testach, do krajowej sieci ostatecznie podłączony został trzeci reaktor elektrowni Olkiluoto, znajdującej się na wyspie o tej samej nazwie na Zatoce Botnickiej w Finlandii. Osiągający moc 1600 MW jest największym reaktorem w Europie i trzecim na świecie. Pierwotny plan zakładał, że jednostka będzie gotowa w 2009 r.

„To historyczny dzień. Reaktor OL3 rozpoczął regularną dostawą energii elektrycznej i pracuje z pełną mocą” – przekazały władze operatora elektrowni TVO. Eksploatacja nowego reaktora jest przewidziane na 60 lat – podkreślono.

Obecnie OL3 pokrywa blisko 15 proc. krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną, zaś wszystkie trzy reaktory łącznie – około 30 proc.

Ostateczne uruchomienie tego wodno-ciśnieniowego reaktora, zbudowanego przez francusko-niemieckie konsorcjum, było w kraju długo oczekiwane. Łącznie z powodu różnych problemów technicznych (w tym ostatnio w związku z awariami turbiny) o kolejnych przesunięciach terminu oddania go do użytku informowano już ponad 20 razy.

Obecnie podkreśla się, że harmonogram projektu był mało realistyczny, m.in. ze względu na brak doświadczeń w ostatnich dekadach z budową reaktorów (w Europie zaczęto odchodzić od energetyki jądrowej). Chodzi też o nowy typ reaktora ERP, który musiał być dostosowany do fińskich wymogów bezpieczeństwa.

Fińskie władze podjęły decyzję o budowie reaktora na początku lat 2000. Prace rozpoczęły się w 2005 r. Wielokrotne opóźnienia generowały koszty i szacuje się, że inwestycja, która pochłonęła ponad 8 mld euro, należy do najdroższych przedsięwzięć budowlanych na świecie. Pierwotnie zakładano koszty na poziomie ok. 3 mld euro.

Pierwsze dwa reaktory Olkiluoto skonstruowano według szwedzkiej technologii w latach 80. W kraju nad Zatoką Fińską działa jeszcze druga elektrownia atomowa – Loviisa, ok. 100 km na wschód od Helsinek. Około 40 proc. energii elektrycznej w kraju jest obecnie generowane przez te dwie siłownie jądrowe.


Źródło:

https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1561835%2Curuchomiono-najwiekszy-reaktor-atomowy-w-europie-pierwotny-plan-zakladal